Obieg oleju wewnątrz silnika

[Jacek635]

Ten zaschnięty olej (smar ?) zainspirował mnie do postawienia pytania: czy ktoś w ogóle wie w jaki sposób odbywa sie cyrkulacja oleju do smarowania skrzyni biegów ?

[Halcik]

Sprawa jest bardzo prosta, podczas pracy silnika olej jest dorzucamy przez zębatkę na wale. Tą drogą smaruje sprzęgło, wałek kopniaka. Dalej przelewa się przez otwór do skrzyni biegów, a tam rozbryzgowo smaruje tryby do momentu przerzucania oleju na prawą stronę gdzie grawitacyjnie ścieka w dół silnika co w przypadku tak złożonego silnika jest wadą.
Część z tych informacji znajduje się w literaturze, więc każdy chcący wiedzieć wie.

[Jacek635]

No właśnie halcik tak, ale nie do końca. Zawsze mnie to interesowało, więc postanowiłem to w końcu sobie wyjaśnić i być może komuś innemu też, jeżeli kogokolwiek to jeszcze interesuje. Na rys 1 widoczny jest napływ oleju niesionego przez łańcuch do rynienki. To każdy wie. Z rynienki otworem olej przepływa do komory prawej na rysunku 2 a następnie zalaną w odlewie rurką płynie do komory lewej. Poziom ustala się na niebieskiej linii. Z komory prawej olej przepływa do prawego karteru gdzie znajduje się rurka doprowadzająca olej do prawego łożyska wału. W komorze lewej następuje rozbryzg zanurzonym trybem jedynki. Czerwony otwór jest zaślepiony odpowiednim nadlewem w pokrywie oznaczonym na rys. 3.
P.S. Zauważyłem w paru karterach, że otwór dolnego tylnego mocowania silnika jest otwarty. Czy tak był fabrycznie ? Mam tak w karterach S06A i również S34.

[Jacek635]

poziom do tego przelewu nie dotrze bo niżej jest rurka doprowadzająca olej do prawego łożyska w prawym karterze

[Jacek635]

Sytuacje zapchania czegokolwiek i tajemniczy wpływ grawitacji na wzniesieniu pomijam i tłumaczenia na poziomie podstawówki też jak również działanie trybu jak pompa.. Otwór "przelewu" służy do łączenia komory skrzyni z komorą sprzęgła jako swoiste przewietrzenie (wyrównanie ciśnień).

[Halcik]

XMSG rozmowa jest jak najbardziej akceptowana ... ale merytoryczna. Poważnie?

Ruch oleju jest wywołany grawitacyjną różnicą ciśnień wywołaną różnicą poziomów oleju pomiędzy komorą sprzęgłową a zasobnikiem nad rurką w komorze skrzyni.
Do tego trzeba wziąć pod uwagę całkowitą długość kanałów smarujących łożysko i ich opór przepływu.

Pomijam już specyficzne sytuacje: przypchany kanał olejowy łożyska, zbyt duża ilość oleju w silniku, czy jazda pod strome wzniesienie.

Pozdrawiam.

Pierwsze zdanie z cytatu jest rzeczywiście trudne do zrozumienia (miałem przedmiot który nazywał się dumnie mechanika płynów i słowo ciśnienie tu też pasuje), ale bez wnikania w działające siły/ciśnienia itd można to streścić do:
Olej ze skrzyni biegów spływa grawitacyjnie rurką ku prawemu łożysku wału korbowego.
Opisywanie pomijań można pominąć, przecież opisywany przepływ jest modelowy.

Sytuacje zapchania czegokolwiek i tajemniczy wpływ grawitacji na wzniesieniu pomijam i tłumaczenia na poziomie podstawówki też jak również działanie trybu jak pompa.. Otwór "przelewu" służy do łączenia komory skrzyni z komorą sprzęgła jako swoiste przewietrzenie (wyrównanie ciśnień).

Nie wiem co to zdanie miało opisać lub czy miało obrazić? Nie jest to modelowy przykład, ale przecież może się wydarzyć i wydarza patrząc po tym co się rozbiera (przynajmniej z mojego doświadczenia), że rurki bywają zaklejone "nagarem, błotem czy jak to nazwać" tuleja smarująca łożysko wału są zaklejone silikonem itd.
To pompowanie raczej też jest zrozumiałe o co autorowi chodziło i chodź i ja w to nie do końca wierzę to przemawia za tym budowa tego trybu, choć błędnie nazwana "trybem pierwszego biegu". Zarówno w skrzyni jak i sprzęgle jest rozbryzg, który nie zmienia faktu, że olej zbiera się w zaznaczonych komorach, w trakcie pracy silnika, pewnie przedostaje się również przez otwór który jest pod wałkiem pośrednim, który może stanowić kanał wyrównania ciśnień.
Dla mnie ciśnienie między stronami nie stanowi problemu, ponieważ jego nadmiar i tak może zostać przepchany przez kanał którymi olej przechodzi do komory skrzyni.

poziom do tego przelewu nie dotrze bo niżej jest rurka doprowadzająca olej do prawego łożyska w prawym karterze

Z tej perspektywy to oleju w komorze skrzyni biegów może w ogóle nie być wcale, ale pewnie rurka ma taką średnicę, że przepływ jest spowolniony.

Podsumowując, więcej spokoju

[Yaro]

Chciałem zanaczyć, że jako moderator mam na Was oko. Tak że proponuje uspokoić emocje .

[Jacek635]

No w końcu jakieś dyskusje i emocje na tym forum oraz merytoryczne, techniczne zagadnienia. Halcik twojego zdania, że oleju może nie być wcale i że "jest rozbryzg" też nie rozumiem. Olej musi być do poziomu odpływu, czyli rurki. Rozbryzg jest wtedy, jeżeli jest poziom oleju a w nim zanurzony jest tryb, który się kręci i ten olej rozbryzguje. Po analizie układu zwracam uwagę, że kanał w czerwonym kółku musi być zaślepiony pokrywą sprzęgła żeby powstał odpowiednio wysoki poziom oleju. W przeciwnym wypadku olej nie osiągnie poziomu rurki. Pokrywa od osy ma takie zaślepienie a od shl, gdzie silnik jest w normalnej pozycji - nie.

[Halcik]

Olej musi być do poziomu odpływu, czyli rurki.

Rurka odprowadzająca nadmiar oleju z prawej strony skrzyni biegów jest w najniższym położeniu, więc olej który trafia w tą przestrzeń od razu jest odbierany. Specjalnie oglądałem jak jest to u mnie zrobione, dlatego dziwie się, że tam olej się w ogóle utrzymuje. Może z pośpiechu były to inne kartery np s06, ale myślę że ten element nie ulegał zmianie.

[Jacek635]

rurka nie jest w najniższym położeniu bo cylinder jest w poziomie

[Halcik]

Rozumiem, że będzie to stan po zalaniu bez odpalania, a później po odpaleniu ile wejdzie jako uzupełnienie? Dobry pomysł, aby zweryfikować ile zawiesza się go w przestrzeni skrzyni lub czy ścieka w całości w dół po postoju.

[Jacek635]

można by w instrukcje osy popatrzeć co tam pisze na ten temat

[Yaro]

Powiem szczerze, że nigdy nie zajmowało mnie to zagadnienie a szkoda - nie zajmowało zresztą też wielu innych osób bo chyba dyskusji na ten temat nie było. Do tej pory uważałem, że olej po prostu ma być (w odpowiedniej ilości) a wszystkie ciągi i magistrale olejowe drożne wtedy wszystko będzie działać. Swoje silniki zalałem olejem przekładniowym (ATF). Z tego co pamiętam instrukcyjna ilość to 0,9 l, ja wlałem troszkę mniej ok. 0,85 l licząc na to, że zredukuje to ewentualne wycieki i staram się pilnować tej ilości bo niestety jak to w silnikach tego typu (a nie zastosowałem jakichś dodatkowych patentów uszczelniających) czasem coś kapnie. Czy ktoś ze znawców tematu może sprawdzał empirycznie czy instrukcyjna ilość oleju to dogmat (tzn. mamy tyle lać ile nakazuje instrukcja ponieważ jego przepływ tylko wtedy będzie właściwy) czy możemy się poruszać w pewnych zakresach ilościowych (np. jeżeli będzie jeszcze 0,75 to silnik można bezpiecznie użytkować)?

[Jacek635]

A widzisz halcik potwierdziło się. Olej w skrzyni biegów osiąga swój poziom po pewnym niewielkim czasie pracy silnika a z komory, którą opisywałem olej spuszczamy korkiem spustowym, natomiast olej z komory sprzęgła spuszczamy małym wkrętem u dołu pokrywy. Z kolei taki dodatkowy korek rewizyjny na duży śrubokręt w górnej części karteru mam w silniku S06 i w karterach S06A. Nie mam pojęcia do czego on służy. Natomiast nie wykluczam, że w pierwszej wersji instrukcji mogło być coś o nim napisane.

[Yaro]

Oj, ten wlew bezpośredni do skrzyni chyba w S33 nie występował (wydaje mi się że zawsze tam był zasklepiony nadlew). Stosowano to rozwiązanie natomiast w S32 i S34 a więc SHL i WFM. Jaki olej wlałem nie pamiętam (mógłbym głupio odpowiedzieć czerwony) ale wrócę do domu to sprawdzę i napiszę.

[Yaro]

Zalałem u siebie ATF II D Qualit - wszystko działa

[kpt-bomba]

no to po kolei .niby uczenie a nie chce mi sie juz tego czytać moze dlatego ,ze nie jestem uczony. zaczne od tego że okreslam kierunki ,poziomy,góry ,dna w moim opisie do klasycznego położenia silnika jak w shl ,chyba ,ze zaznaczę wyraznie ,że dotyczy opołożenia Osa.
nie ma w tej skrzyni żadnego przewietrzania i wyrównywania ciśnień,to nie silnik z tłokiem powodującym pulsacje powietrza!
Zacznę od dekla sprzęgła który na dole ma tunel półkulisty który łączy się ( koniecznie na uszczelkę) z takim tunelem w lewym karterze(w deklu SHL może być częściowo odfrezowana ścianka tego tunelu i nie nadaje się on do Osy gdyż poziom oleju w skrzyni będzie zerowy w czasie pracy .poziom oleju ma ustalać otwór około 17mm przy tulejce wałka pośredniego ,ale o nim później. Dekiel ma tez kieszeń do łapania oleju która łączy się także koniecznie na uszczelkę z kieszenią w lewym karterze ,olej rozrzucany przez łańcuszek sprzęgłowy łapany jest w tą kieszeń i doprowadzony do skrzyni biegów 6mm otworem (w razie przeróbki z karterów shl sprawdż drożność tego otworka) Dekle sprzęgła z napisami WFM bez pasów" w pierwszych 200-250 egzemplarzach miały niżej i bardziej do przodu silnika wkręt kontrolny olelu. potem w tym miejscu pozostał tylko dołek a wkręt przesunięto ku górze dla klasycznego położenia w shl i do tyłu silnika dla polożenia silnika Osa.w tym modelu dekla zawsze były wkręty z przodu dekla które służyły tylko w Osach do spuszczania oleju . .Dekle z dwoma plamkami jasnymi na zewnętrznej stronie ,które są nitami trzymającymi rynienkę olejową były stosowane tylko w shl i raczej mają odfrezowany tunel łączący ze skrzynią i nie nadają się do Osy.
następny model dekla to z napisem WFM w pasach " wchodzi wraz z karterami z dołkiem na linkę sprzęgła ,z dołkiem na pole numerowe ,z 3cim karterem o zaokrąglonych brzegach ,z otworkiem odpowietrzającym w górnym mocowaniu karterów (brak już otworka w śrubie do zalewania oleju ,na klucz 19. w deklu sprzęgła),jeden dołek kontrolny oleju w którym jest wkręt w deklu sprzęgła brak już dużego korka odkręcanego monetą na górze karterów przez który mogliśmy wlać olej do kieszeni w skrzyni biegów i sprawdzić którędy wypływa .Ostatni model dekla to ten z dużym korkiem odkręcany moneta w osi kosza sprzęgłowego.fotkę dodam potem.

Kolejny element do prawidłowego obiegu to wspomniany otwór 17 mm znajdujący się przy dnie karterów poniżej tulejki wałka pośredniego tuż przy dnie karterów.Jeśli kartery były przerobione z karterów silnika S06 (bez dołka na linkę sprzęgła lub z dołkiem na linkę sprzęgła ) ,to tego otworu nie będzie . należy go wykonać. Patrząc na silnik w położeniu Osa rysujemy linię łączącą dól otworu łożyska wałka głównego pod koszem sprzęgłowym ,z dołem otworu na tulejkę wałka pośredniego .to przedłużenie tej linii ma być 1,5 mm powyżej dołu otworu przelewowego oleju ze skrzyni biegów który musimy wykonać .bez niego poziom oleju w skrzyni bedzie tak duży ,że w przypadku prymitywnych uszczelnień wałka zdawczego typu 1 lub typu 2 w silnikach S06A będzie się lało z niego jak na stołach ,na spotkaniach Osiarzy.w silnikach Osy 175 uszczelnienie simeringiem lepiej sobie radzi ale wałkiem po tulejce tez będzie się lało .Kartery wfmki S34 ,shlki S32 mają juz ten otwór wykonany .

Teraz rurka widoczna z za łańcuszka sprzęgłowego. w polożeniu silnika Osa łączy ona dno kieszenie olejowej skrzyni biegów z dnem skrzyni biegów. W osach końce tej rurki są odfrezowane i drożne ,więc przerabiając kartery z innych do Osy musimy je odfrezowac ,odwiercić przez korek spustowy na klucz 19 mosięzny sztyft ,potem go wybić w góre karterów az wypchnie on górny sztyft z tej rurki .rurka w karterach S06 ma wew 6 mm średnicy ,w późniejszych chyba mniej.Ta rurka ma za zadanie na bieżąco odprowadzić olej z kieszeni olejowej spowrotem do skrzyni.brak drożności podniesie poziom w kieszeni a obniży w komorze sprzęgła.oraz spowoduje intensywne zalewanie wejscia do rurki smarowania łożyska pod iskrownikiem .olej do tego łożyska powinien tylko przesączać się przez nie, dlatego wejście do tej rurki jest wyżej w kieszeni olejowej skrzyni biegów .nie jest korzystnie całkowite zalanie olejem łożyska miedzy dwoma simeringami , na wysokich obrotach. po zgaszeniu poziom w sprzęgle podnosi sie i łożysko zostanie zalane od strony sprzęgła rurką odpływową .

Jeśli chodzi o poziom oleju to uważam ,ze po spuszczeniu go dolną śrubką w deklu sprzęgła i śruba klucz 19 z tylu silnika patrząc na ułożenie silnika w Osie ,zalewamy następnie ko kontrolki w deklu ,następnie odpalamy ,żeby poziom w skrzyni biegów znów się napełnił ,jeśli wszystko jest szczelnie tzn uszczelka łącząca półokrągły tunel w deklu z tym tunelem w karterach jest ok ,to poziom musimy po zgaszeniu uzupełnić znów do kontrolki w deklu i powinno wejść prawie litra...polecam ATF dextron 2lub3 Elf .standart światowy do skrzyń i sprzęgieł od lat niezawodny. zero zużycia skrzyni biegów. jeśli macie tarcze sprzęgłowe z kompozytu lepiej nie lać oleju syntetycznego bo może sklejać ,nawet we współczesnych moto nie zawsze zalecają pełny synt. bo może sklejać a w przypadku oleju samochodowego tym bardziej ,jeśli nie jest przewidziany do motocykli które maja sprzęgła w oleju dextron 2i3 sa mineralne i oba rodzaje sprzęgieł chodzą w osach bardzo dobrze.


jutro przerobimy biegi na S06a na prawą stronę ze zwykłych shlkowych

[Yaro]

Bomba, wielkie dzieki za opis. Teraz Ci którzy chcą z silnika SHL robić silnik do Osy (sam mam to w planie wiedzą na co trzeba uważać). Myślę jednak, że powinniśmy usiąść przy szklaneczce i tą wiedzę zawrzeć w takich słowach (może plus zdjęcia i rysunki) aby kazdy lajkonik mógł z niej skorzystać nie zadając mnóstwa dodatkowych pytań. Jakieś propozycje???

[arthek]

Cytat:
"....teraz rurka widoczna z za łańcuszka sprzęgłowego. w polożeniu silnika Osa łączy ona dno kieszenie olejowej skrzyni biegów z dnem skrzyni biegów. W osach końce tej rurki są odfrezowane i drożne ,więc przerabiając kartery z innych do Osy musimy je odfrezowac ,odwiercić przez korek spustowy na klucz 19 mosięzny sztyft ,potem go wybić w góre karterów az wypchnie on górny sztyft z tej rurki .rurka w karterach S06 ma wew 6 mm średnicy ,w późniejszych chyba mniej.Ta rurka ma za zadanie na bieżąco odprowadzić olej z kieszeni olejowej spowrotem do skrzyni.brak drożności podniesie poziom w kieszeni a obniży w komorze sprzęgła.oraz spowoduje intensywne zalewanie wejscia do rurki smarowania łożyska pod iskrownikiem .olej do tego łożyska powinien tylko przesączać się przez nie, dlatego wejście do tej rurki jest wyżej w kieszeni olejowej skrzyni biegów .nie jest korzystnie całkowite zalanie olejem łożyska miedzy dwoma simeringami , na wysokich obrotach. po zgaszeniu poziom w sprzęgle podnosi sie i łożysko zostanie zalane od strony sprzęgła rurką odpływową ...."


Bomba , pozwolę się z tym nie zgodzić.

Obieg w S33 : komora sprzęgłowa - kieszeń w skrzyni biegów - komora sprzęgłowa

Olej po przedostaniu się ( małym otworkiem w lewym karterze) z komory sprzęgła do " kieszeni" w skrzyni biegów ( w wiadomy sposób) , zalewa tę kieszeń do wysokości okna przelewowego ( kolor czarny na zdjęciu nr 4 ) , którym nadmiar tego oleju przedostaje się do komory skrzyni biegów i dalej otworem przelewowym fi 17 mm wraca do komory sprzęgła.
Ponadto olej z "kieszeni" skrzyni biegów spływa na bieżąco otworkiem ( kolor czerwony na zdjęciu nr 4 ) i rurką do łożyska "iskrownika" , które to łożysko pracuje cały czas w kąpieli olejowej.Olej z łożyska w wiadomy sposób wraca do komory sprzęgła.

Poza tym na zdjęciu nr 5 ( czarny kolor) , pokazałem dwa oryginalne kartery S33 w których nie ma DROŻNEGO , opisywanego przez Ciebie "kanału" rzekomo wyrównującego poziom oleju w "kieszeni" z poziomem oleju w skrzyni biegów.Czyżby przypadek ?
Ponadto uważam ,że "kanał" ten ( gdyby był drożny) miał raczej służyć odpływowi oleju z "kieszeni" w skrzyni biegów podczas jego wymiany .Ujście tego kanału jest właśnie przy korku spustowym oleju ze skrzyni biegów.
Zauważcie że kanał którym olej spływa z "kieszeni" skrzyni biegów do łożyska iskrownika jest jest sporo wyżej niż dno tej komory, dlatego też aby spuścić resztę tego oleju ( podczas jego wymiany) pomyślano o dodatkowym kanale kierującym tej olej do korka spustowego skrzyni biegów.

Pozostaje pytanie : dlaczego ten kanał jest zaślepiony ? Dlaczego fabryka zrezygnowała z jakiegoś powodu z tego kanału w końcówce produkcji s33 ( tak mi się wydaje) ? W obu moich karterach S-33 z 65 roku produkcji ten kanał jest "zaślepiony".

Natomiast co do S-32 ( shl m11) to z racji innego położenia karterów , olej przemieszcza się swobodnie pomiędzy komorą sprzęgła a skrzynią biegów poprzez otwór fi 17 , wyrównując w ten sposób swój poziom.
Do "kieszeni" w skrzyni biegów , olej jest natomiast "wrzucany " przez "okno" ( zdjecie 4 czarne zaznaczenie) za pomocą kół zębatych skrzyni , gdzie olej całkowicie zalewa "kieszeń" a jego nadmiar z powrotem wraca tą samą drogą , którą był "wrzucony" .
Tu nie ma też problemu ze spływem całego oleju z "kieszeni" podczas jego wymiany , bo otwór ( kolor czerwony zdjęcie 4 ) przez który olej dostaje się rurką do łożyska iskrownika jest tym razem na dnie "kieszeni" i cały olej po zatrzymaniu silnika spłynie do komory sprzęgła.

[kpt-bomba]

Arthek faktycznie racja co do rurki łączącej kieszeń skrzyni biegów z dnem skrzyni biegów we wszystkich silnikach S33 Osy a także i shlkach i WFMkch S34 ta rurka nie jest odwiercona. zapatrzyłem się za bardzo na silniki S06 osy 150 gdzie ta rurka zawsze była udrożniona. Nie wiem czemu zrezygnowano z tego opróżniania kieszenie i tym samym intensywne zalewanie olejem łożyska pod iskrownikiem.Daje to duże opory toczenie takiego łożyska i obniża się poziom oleju w sprzęgle w czasie pracy..kieszeń ta ma dość dużą pojemność.